Cùng với việc giảm tỷ lệ sản xuất gạch đất sét nung, việc ban hành thêm chính sách ưu đãi và chế tài xử phạt mạnh mẽ trong tiêu thụ vật liệu xây không nung (VLXKN) sẽ tạo động lực lớn để các nhà đầu tư mạnh dạn tham gia vào thị trường tiềm năng này.
Theo Chiến lược phát triển VLXKN thay thế gạch đất sét nung, tỷ lệ sản xuất gạch không nung hiện đã đạt khoảng 25% tổng vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, đến năm 2020, cần tăng thêm hơn 10%, tương đương 2,8 triệu viên quy tiêu chuẩn (QTC)/năm. Điều này cho thấy tiềm năng của thị trường gạch không nung còn rất lớn và hứa hẹn tiếp tục mở rộng trong tương lai.
Mặc dù vẫn còn tồn tại một số bất cập về tiêu chuẩn, kỹ thuật, định mức đơn giá, cùng với sự chậm trễ trong triển khai cơ chế ưu đãi, nhưng ngành sản xuất VLXKN đã có những bước tiến đáng kể cả về số lượng và chất lượng. Gạch không nung ngày càng chiếm tỷ trọng cao hơn trong tổng vật liệu xây dựng. Nhiều công trình hiện đã sử dụng hoàn toàn gạch không nung thay cho gạch đất sét nung, tạo tín hiệu tích cực thúc đẩy sản lượng và chủng loại sản phẩm.
Tuy nhiên, khó khăn lớn hiện nay là giá thành sản phẩm còn cao, cùng với việc một số đơn vị sản xuất yếu về nguồn vốn và kinh nghiệm, khiến chất lượng gạch không nung chưa ổn định. Những sản phẩm kém chất lượng này ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng, đòi hỏi cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ hơn.
Ngoài ra, nhiều ý kiến băn khoăn liệu gạch không nung có đáp ứng được nhu cầu xây dựng hay không. Các chuyên gia khẳng định, đây không phải là vấn đề lớn bởi VLXKN đã được ứng dụng phổ biến trên thế giới hơn 80 năm qua. Khi thị trường phát triển ổn định, các doanh nghiệp sẽ tự động đầu tư mở rộng cơ sở vật chất, hoàn thiện công nghệ sản xuất, từ đó cải thiện chất lượng và hạ giá thành sản phẩm.
Thực tế, dù chưa được hưởng đầy đủ các chính sách ưu đãi, nhiều doanh nghiệp sản xuất VLXKN vẫn khẳng định được chỗ đứng trên thị trường. Để phát triển bền vững, cần tiếp tục xây dựng thói quen sử dụng gạch không nung cho người tiêu dùng, nhà đầu tư, tư vấn thiết kế và nhà thầu xây dựng.
Đặc biệt, nước ta có nguồn nguyên liệu dồi dào và đa dạng như tro xỉ từ các nhà máy nhiệt điện, phân bón, hóa chất… Đây là lợi thế lớn để ngành sản xuất VLXKN phát triển mạnh, góp phần bảo vệ môi trường, giảm khai thác tài nguyên đất sét tự nhiên và tạo nền tảng cho việc mở rộng thị trường trong tương lai.
