Trong quá trình phát triển ngành xây dựng, gạch nung truyền thống từng là vật liệu chủ yếu, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nên các công trình. Tuy nhiên, quá trình sản xuất gạch nung theo phương pháp truyền thống lại gây ra những tác động tiêu cực nặng nề tới tài nguyên và môi trường sống. Để sản xuất gạch đất sét nung, người ta cần khai thác đất đồi, đất sét – những tài nguyên thiên nhiên quý giá. Quá trình khai thác ồ ạt không chỉ phá hủy thảm thực vật, làm mất cân bằng sinh thái, mà còn thu hẹp diện tích đất nông nghiệp, gây ảnh hưởng lâu dài đến năng suất cây trồng và an ninh lương thực.
Không chỉ dừng lại ở việc tiêu tốn tài nguyên, quá trình nung gạch còn sử dụng lượng lớn nhiên liệu như than, củi, gây ra lượng khí thải khổng lồ. Khí CO₂, khói bụi, và các chất ô nhiễm khác từ các lò nung đã góp phần làm gia tăng hiệu ứng nhà kính, thúc đẩy tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu. Tiếng ồn, bụi bẩn từ các cơ sở sản xuất gạch cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng dân cư xung quanh.
Gạch nung, hay còn gọi là gạch tuynel hoặc gạch đất sét nung, được sản xuất bằng cách khai thác đất đồi, đất sét, tạo hình rồi nung ở nhiệt độ cao để cho ra các sản phẩm như gạch tuynel 2 lỗ, gạch tuynel đặc… Để đáp ứng nhu cầu 42 triệu viên gạch xây dựng vào năm 2020, ước tính cần tiêu tốn tới 57-60 triệu mét khối đất sét, tương đương với khoảng 2.800-3.000 ha đất nông nghiệp màu mỡ. Không chỉ vậy, đi kèm với quá trình này là việc tiêu hao gần 6 triệu tấn than và phát thải gần 17 triệu tấn khí CO₂ ra môi trường, đẩy nhanh tình trạng nóng lên toàn cầu và ô nhiễm không khí.
So sánh với gạch không nung – một loại vật liệu thân thiện với môi trường hiện đại – gạch nung bộc lộ nhiều nhược điểm rõ rệt. Khói, bụi, tiếng ồn từ các lò gạch truyền thống đã và đang tàn phá nghiêm trọng môi trường sống, trong khi gạch không nung tận dụng những nguyên liệu phổ biến như đá mạt, xi măng, tro bay mà không cần qua quá trình đốt cháy, vừa tiết kiệm nhiên liệu vừa giảm đáng kể khí thải độc hại.
Chính vì những tác động tiêu cực này, việc nghiên cứu và phát triển công nghệ mới thân thiện với môi trường nhằm thay thế dần gạch đất sét nung là yêu cầu cấp bách. Gạch không nung đang dần chứng tỏ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển vật liệu xây dựng bền vững, góp phần bảo vệ tài nguyên, môi trường và sức khỏe cộng đồng trong tương lai.
